Handmatig druivenplukken houdt in dat de druiven volledig met de hand worden geplukt door de plukkers. In de wijngaard maken de druivenplukkers een selectie van de beste druiven. Minder rijpe druiven of rotte druiven laten ze hangen. Dit is dé manier om de beste kwaliteit van de druiven te halen.
Het enige nadeel is dat handpluk hogere kosten met zich meebrengt voor de wijnboer. Het is duurder dan machinaal oogsten. Maar veel wijnboeren kiezen handpluk boven machinaal oogsten.
Druivenoogst Poggio alla Sala
De druivenoogst in Toscane vindt plaats tussen eind september en oktober. Het ideale oogstmoment is de rijpheid van de druif. In de periode voor de druivenoogst worden controles in de wijngaarden uitgevoerd. Het moment van de oogst hangt af van de druifsoort. Sangiovese is een laatrijpende druif.
Voordat de druiven geplukt worden, worden de twee belangrijkste natuurlijke facturen in de druif nagekeken. Een druif bevat suikers. Suiker zorgt voor de alcohol. De zuurgraad is verantwoordelijk voor de frisse smaak en houdbaarheid van de wijn. Als deze twee factoren in balans zijn kan de druif geplukt worden.
Uiteraard spelen de weersomstandigheden ook een beslissende rol in de laatste fase van de druivenoogst.
Sangiovese grapes
Tenuta Poggio alla Sala
Hoe wordt rode wijn gemaakt?
Wijn maken is een natuurlijk proces waarbij (regelmatig) moderne technieken en interventies van de wijnboer komen kijken. Elke wijnboer heeft zijn eigen methode en stijl, maar de vijf basisfactoren zijn:
Druivenoogst, ontstelen, kneuzen of persen (van de most), fermentatie, malolactische gisting, rijping en bottling.
Na sortering van de druiven worden ze ontsteelt en gekneusd door machines. Het sap in de druiven worden gemengd met de schillen. Dit mengsel wordt most genoemd. Schilcontact is belangrijk voor het maken van rode wijn.
De druiven worden gekneusd
De most ondergaat een alcoholische gisting. Het suiker wordt omgezet in alcohol en koolzuur CO2. Er ontstaat ook warmte. De temperatuur in de tank kan tot 32 graden stijgen. Het is belangrijk een temperatuur tussen de 20-32 graden te behouden.
De druiven worden ontsteelt
De druivenresten (schillen, pulp ander vaste bestanddelen) komen boven te drijven. Het sap wordt daarom afgetapt en weer aan de bovenkant van het vat over de pulp gepompt.
In rode wijn vindt malolactische gisting plaats. Dit is een tweede gisting waarbij de harde zuren worden omgezet in zachtere zuren.
Het sap wordt geklaard en gefilterd. De volgende stap is verdere rijping van de wijn in roestvrij staal en/of houten vaten. De keuze van wel of geen houtrijping hangt af van de soort wijn.
Vervolgens wordt de wijn gebotteld en afgesloten met kurk of schroefdop.
De minimale houtlagering van de wijn Vino Nobile di Montepulciano is 2 jaar. Hierna volgt een flesrijping van 6 maanden. Het alcoholpercentage van de wijn moet op z’n minst 12,5% bedragen.
Tenuta Poggio alla Sala
Het plukteam selecteert de beste Sangiovese druiven op wijngoed Tenuta Poggio alla Sala. De druiventrossen worden opgehaald door een tractor en naar de pers vervoerd.
Druiven plukken met de hand
Sangiovese druiven plukken met de hand
Sangiovese druiven
Het plukteam
Tenuta Poggio alla Sala
Tenuta Poggio alla Sala
De Sangiovese druif is de meest aangeplante druif op het wijngoed Tenuta Poggio alla Sala. Tenuta Poggio alla Sala is een historisch wijngebied. Etruskische en archeologische vondsten zijn hier aangetroffen. De wijnvelden liggen ten zuiden van Montepulciano.
Sangiovese druiven
Als je een prachtig uitzicht wilt hebben met een goed glas wijn dan is wijngoed Tenuta Poggio alla Sala de plek bij uitstek. In de verte zie je de berg “Monte Amiata” die positieve invloed heeft op het klimaat van het gebied.
Druivenoogst
Poggio alla Sala
Youtube video
Hoe de druiven handmatig geplukt, ontsteelt en gekneusd worden kun je in dit filmpje zien (Engelse ondertiteling).
In Montepulciano is herfst de periode waarin de lokale bewoners druk zijn met het oogsten van olijven. Hier wordt alles handmatig geoogst. In deze tijd van het jaar zie je veel boeren rondrijden met vers geplukte olijven in plastic bakken. Zij brengen hun olijven naar de locale olijvenpers “frantoio“.
nieuwe olijfolie 2020
Het is altijd een verrassing hoe de nieuwe oogst zal smaken. Maar ik heb de nieuwe olijfolie geproefd en hij is heerlijk!
Wijnoogst in Montepulciano
De druivenpluk is eind september, begin oktober geweest. Jaargang 2020 is een goed jaargang volgens Gattavecchi. Een onregelmatig koud voorjaar werd gevolgd door een warme en droge zomer.
De druiven zijn zeer geconcentreerd maar de productie is minder.
Coronavirus
Ik doe regelmatig aan buitenactiviteiten. De nodige uren zit ik achter mijn beeldscherm. Of ik studeer voor mijn volgende WSET-diploma.
WSET studie
Buiten bewegen is voor mij essentieel om nieuwe inspiraties op te doen. Mijn gedachten te verzetten.
wandelen langs de wijngaarden
fietsen in Montepulciano
De coronavirus staat voor velen een zeer moeilijke tijd. Het aantal besmettingen blijven maar stijgen in Italië. Het gaat niet goed. Wat ik alleen hoop is niet weer een volledige lockdown.
De bars en restaurants zijn open tot 18.00 uur. Buiten sporten mag, ook in groepsverband. Fitness centra, zwembaden, theaters en bioscopen zijn gesloten. Naar andere regio’s gaan is niet verboden, maar wordt wel afgeraden.
voorlopig mijn laatste pizza voor 2020
Dit zijn nieuwe maatregelen die tot 24 november gelden. Maar we vrezen dat de regels langer gaan duren. 8 december is feestdag, dat valt op een dinsdag. Dan hebben we “ponte” wat betekent brugweekend. Italianen gaan dan vaak een lang weekend eropuit. Dat moet nu voorkomen worden.
Najaar in Toscane
Toscane is een bezoek waard in elke periode van het jaar. Vreemd misschien, want er is weinig mooier dan Toscane in de herfst.
Toscaanse landschap
Er zijn minder toeristen. De buitentemperatuur ligt rond de 15-20 graden. Dat is een heerlijke temperatuur om activiteiten te doen. Zoals wandelen, fietsen of steden bezoeken.
In het najaar hebben de wijngaarden de meest prachtige kleuren. De bladeren op de wijnstokken zijn rood tot oranje en geel. Soms zie je achtergebleven rode druiventrossen hangen wat een mooi effect geeft in foto’s.
Sangiovese druiven in de herfst
Pian delle Ginestre
Vorige week was ik in Montalcino. Een prachtig dorpje te midden van de schoonheid van Val d’Orcia. Wijnhuis Pian delle Ginestre ligt op de zuidelijke hellingen van Montalcino. Het wijngoed en de wijngaarden liggen er prachtig bij.
Pian delle Ginestre wijngaarden
De wijnkelder van Pian delle Ginestre is een pareltje. Ik kreeg er een korte rondleiding.
wijnvaten Brunello di Montalcino
De familie Natalini is eigenaar van Pian delle Ginestre. Hun doel is om wijnen te produceren van de hoogst mogelijke kwaliteit. Pian delle Ginestre heeft menig hoge scores behaald met zijn Brunello wijn.
James Suckling heeft jaargang 2015 95 punten gegeven. Robert Parker heeft dezelfde wijn maar liefst 92 punten gegeven. Op een 100 punten schaal. De Brunello di Montalcino DOCG 2015 van Pian delle Ginestre is een uitstekende wijn.
Vasco Rosso wijnlijn
Vasco Rosso is een aparte wijnlijn van de Italiaanse zanger Vasco Rossi door wijnhuis Pian delle Ginestre. Vasco Rosso zijn exclusieve Toscaanse wijnen: Brunello di Montalcino DOCG; Rosso di Montalcino DOC en Toscana IGT. De buitenkant van de fles is net zo fraai als de wijn zelf.
Vasco Rosso wijnlijn “The taste of Sound”
Pian delle Ginestre heeft een enoteca in het centrum van Montalcino. Hier kun je de wijnen van Pian delle Ginestre en Vasco Rosso kopen.
Pian delle Ginestre wijnen
Lunch in Montalcino
In het centrum van Montalcino zijn momenteel nauwelijks toeristen te bekennen. De terrassen zijn leeg maar de restaurants en bars zijn overdag geopend. Tijdens mijn bezoek aan het dorp liet ik me een lunch en een goed glas Brunello wijnniet onthouden.
gevuld konijn met geroosterde aardappeltjes
huisgemaakte panna cotta met bosvruchten
Le Potazzine is een van mijn favoriete eetlocaties in Montalcino. Ik doe met hen de Brunello Wine and Food Experience. Volgend jaar is nog ver weg, maar we hopen onze plannen van 2020 snel te kunnen doorzetten. We missen de toeristen.
Campanië is een mooie wijnstreek in zuid Italië. De wijngaarden in Campanië vind je niet aan de kust, maar voornamelijk landinwaarts. De bodem is van vulkanische oorsprong.
De regio heeft een oude wijntraditie. Diverse druivenrassen werden eerst door de Grieken geïntroduceerd. Zoals Greco di Tufo, Falanghina en de Aglianico druif. Maar het waren de Romeinen die de wijnbouw tot bloei brachten. Het was ooit de belangrijkste wijnstreek van de Romeinen. Zij brachten de wijnbouw tot grote bloei!
Napels
Napels is de hoofdstad van de regio Campanië. Het is de derde stad van Italië. “Napule” ken ik redelijk goed. Ik heb mooie herinneringen aan mijn verblijf in Napels. De stad waar ik een maand cursus Italiaans heb gevolgd, en veel plezier heb beleefd met de locals. Dat was de zomer van 2003.
Piazza del Pebliscito
Galleria Umberto I
Castel Nuovo
Wijnhuis Villa Matilde
De wijnproeverij in Campanië was bij wijnhuis Villa Matilde in Cellole in de provincie Caserta vlakbij Benevento. 80 km rijden van Napels.
Het wijnhuis is eigendom van de familie Avellone. Villa Matilde is een generatie familiebedrijf. In de jaren zestig begon Francesco Paolo Avellone met het planten van druivenstokken en met de wijnproductie van lokale wijnen. De wijngaarden bevinden zich op het grondgebied van de uitgedoofde vulkaan Roccamonfina. Het grondgebied van de Massico.
Vandaag zijn dochter Maria Ida en zoon Salvatore verantwoordelijk voor de productie en verkoop van de wijnen.
In de wine shop hebben we prachtige wijnen geproefd. Maria Ida begeleidde ons bij de wijnproeverij. Ze was een uiterst vriendelijke gastvrouw.
Wijnhuis Villa Matilde
Wijnhuis Villa Matilde
Wijnhuis Villa Matilde
Druivensoorten
De wijnen in Campanië worden gemaakt van Italiaanse autochtone druivensoorten: Falanghina, Aglianico, Piedirosso, Fiano en Greco. De Aglianico druif levert de beste rode wijnen.
De witte druivensoort Falanghina is de belangrijkste druivensoort uit het wijngebied Falerno del Massico. De vulkanische bodem zorgt ervoor dat deze wijn een sterke persoonlijkheid heeft.
De witte wijn Falerno del Massico Bianco was een van mijn favoriete wijnen bij het wijnproeven. Ze maken ook prachtige rosato wijn van 100% Aglianico druiven.
Vrienden
Amy en David zijn vrienden van mij uit Amerika. Ze wonen in een appartement in Vomero. Dat is een authentieke wijk in Napels net buiten het stadscentrum. Het is een prachtige locatie. Het uitzicht over de Golf van Napels en de Vesuvius is werkelijk fantastisch!
Vesuvio
Amy en David heb ik vorig jaar ontmoet bij de Wine and Food Experience in Montepulciano. Ze werken bij de Amerikaanse Marine basis. Toscaanse wijn is hun favoriet. Als het even kan bezoeken ze Montepulciano voor een nieuwe voorraad Brunello en Vino Nobile wijnen!
Vrienden
Cooking class
Met vrienden van de Amerikaanse Marine basis hebben een kookcursus gedaan bij Amy en David in huis. Twee dames uit Napels bereidden in de keuken smakelijke lokale gerechten klaar. Wij mochten toekijken of zelfs meehelpen!
Kookcursus in Napels
Het menu was als volgt:
Antipasto: mignon mozzarella di bufala, bruschette met cherrie-tomaatjes en basilicum, lokale vleeswaren en kazen
Primo piatto: pasta met pompoen, pancetta en ricotta salata
Secondo piatto: involtini met witte wijnsaus
Contorno: paprika van het huis met zwarte olijven
Dessert: Amandeltaart
Wijn: “Falerno del Massico DOP” van Villa Matilde; Vino Nobile di Montepulciano DOCG 2017 van Gattavecchi.
Sinds januari was ik Italië niet meer uit geweest. Ik zou eerst in mei een bezoek brengen aan Nederland, maar vanwege de Covid-19 en de lockdown in Italië was mijn vlucht naar Rotterdam gecanceld.
September was de maand dat ik naar Nederland kon gaan. Eerder was niet mogelijk. Familie en vrienden heb ik na lange tijd weer gezien. Dat was fijn.
Het weer was fantastisch. Veel zonneschijn. Alsof ik even in Toscane was! Ik miste alleen de wijngaarden waar ik graag hardloop. Maar langs de Waterweg en in Capelle aan de IJssel zijn ook mooie hardloopparcours.
Ik heb heel wat Hollandse vis verorberd. Zalm, mosselen en haring zijn mijn favoriete eten. Het smaakte naar meer. Het is nu mosseltijd in Nederland, en ik vind de mosselen naturel (met witte wijn) het allerlekkerst.
Hollandse mosselen
De tompoes van Holtkamp mocht uiteraard ook niet ontbreken. Zij maken de allerbeste tompoes van Nederland!
tompoes van Holtkamp
Mondkapjes zijn niet verplicht op straat of in winkels. Wel zie je duidelijke richtlijnen hoe je moet lopen in winkels en restaurants. Overal kun je je handen schoonmaken. En net zoals in Italië moet je rekening houden met de 1,5m afstand regel.
Webshop
Via mijn webshop heb ik weer wat wijn verkocht aan vrienden en familie. Sinds kort heb ik een mooie Brut prosecco van wijnhuis Toffoli. Een droge prosecco uit de Conegliano Valdobbiadene gebied. De Brut prosecco kun je uitstekend als aperitief drinken maar ook bij antipasti misto, vis,- pastagerechten. *
Prosecco Toffoli
Montepulciano
Nu zijn we weer in Toscane. De vluchten van Transavia vanaf Perugia naar Rotterdam zijn ideaal. Alleen het parkeren is duur. Dan kun je beter vanuit Rome vertrekken.
Het voordeel alleen is wel dat je vanuit Perugia binnen 40 minuten in Montepulciano bent. En voor Umbrië vakantiegangers is vliegveld Perugia een perfecte keuze!
Vorige week bracht ik een bezoek aan Pienza in Val d’Orcia. Het is voor mij nu een unieke kans om Toscane te ontdekken. Het is allicht mistroostig, maar plaatsen zonder veel mensen is ook heel mooi om nu ongestoord te genieten.
Sinds 3 juni zijn de grenzen in Italië weer heropend. Maar ondanks het vrije verkeer waren er weinig mensen op straat. Misschien een handjevol locals en bezoekers uit de omgeving.
Het mooie Toscane is een droombestemming voor veel mensen. Glooiende heuvels, pittoreske dorpjes en schilderachtige landschappen. Het is daarom niet zo gek dat Val d’Orcia is toegevoegd aan de UNESCO Wereld Erfgoedlijst.
Capella della Madonna di Vitaleta
Val d’Orcia
Ook Pienza staat op de UNESCO lijst.
Geschiedenis
Pienza is gesticht in het dorpje Corsignano in 1405. Toen Aeneas Silvius Piccolomini paus Pius II werd liet hij in drie jaar zijn ideale stad verrijzen. Vandaag de dag is Pienza niet echt middeleeuws meer en al evenmin renaissance. Het is een klein Toscaans juweeltje.
Hoe bereik ik Pienza
Pienza is op 12 km afstand gelegen van Montepulciano. Het plaatsje kun je bereiken met de auto. Buiten het centrum parkeren is de beste optie. Bijvoorbeeld in de Via della Madonnina kun je gratis parkeren. Parallel aan deze straat is een panoramisch wandelpad naar het centrum.
Er gaan overigens ook bussen van Montepulciano naar Pienza en vica versa. Voor meer informatie: Tiemme SpA.
Val d’Orcia
Er woont een handjevol mensen. In de hoofdstraat Corso Rossellino vind je veel (kaas)winkeltjes, terrasjes en historische gebouwen.
Een aantal mooie bezienswaardigheden zijn o.a. de kathedraal, het gemeentehuis en de Palazzo Piccolomini (Pauselijke paleis).
Kaasboerderij in Pienza
Pecorino kaas wordt gemaakt in Pienza. Het is één lekkerste Italiaanse kazen gemaakt van schapenmelk. Je hebt verschillende soorten Toscaanse pecorino kazen: stagionato (gerijpt); semi-stagionato (licht gerijpt) en fresco (jong).
Persoonlijk ken ik Fattoria Pianporcino. Deze kaasboerderij in Pienza produceert de lekkerste schapenkazen. De eigenaar Giuseppe Bussu is uiterst sympathiek (op de foto rechts).
Deze foto is gemaakt voor de Coronavirus.
Fattori Pianporcino
Voor een bezoek aan deze fattoria is reserveren verplicht. Zeker met de nieuwe maatregelen die er nu zijn.
Culinaire liefhebbers kunnen hun hart ophalen. In het centrum is een overvloed aan lekkere locale wijnen (Vino Nobile di Montepulciano en Brunello di Montalcino), Toscaanse pasta’s “i pici”, antipasti en pecorino kazen.
Er zijn tal van restaurants en wijnbars voor een goed glas wijn en lekker eten.
Pienza is ook een romantisch plaatsje met straten als Via dell”Amore en Via del Bacio.
Pienza
Pienza
Fietsen in Toscane
In plaats van in de auto te stappen, kun je ook de fiets nemen naar Pienza.
Fietsen in Toscane
Er zijn prachtige fietsroutes in de omgeving van Montepulciano en Pienza.
Val d’Orcia
Val d’Orcia
Voor een onvergetelijke fietstocht kun je (FAT) e-bikes en mountainbikes huren bij ByeBike en Urban Bikery in Montepulciano.
Urban Bikery
De onverharde wegen en geasfalteerde wegen zijn netjes bijgehouden. Je kunt hier fietstochten maken met de hele familie.
Het is een prachtig gebied en een absolute aanrader!
