Vorige week bracht ik een bezoek aan Pienza in Val d’Orcia. Het is voor mij nu een unieke kans om Toscane te ontdekken. Het is allicht mistroostig, maar plaatsen zonder veel mensen is ook heel mooi om nu ongestoord te genieten.
Sinds 3 juni zijn de grenzen in Italië weer heropend. Maar ondanks het vrije verkeer waren er weinig mensen op straat. Misschien een handjevol locals en bezoekers uit de omgeving.
Het mooie Toscane is een droombestemming voor veel mensen. Glooiende heuvels, pittoreske dorpjes en schilderachtige landschappen. Het is daarom niet zo gek dat Val d’Orcia is toegevoegd aan de UNESCO Wereld Erfgoedlijst.
Capella della Madonna di Vitaleta
Val d’Orcia
Ook Pienza staat op de UNESCO lijst.
Geschiedenis
Pienza is gesticht in het dorpje Corsignano in 1405. Toen Aeneas Silvius Piccolomini paus Pius II werd liet hij in drie jaar zijn ideale stad verrijzen. Vandaag de dag is Pienza niet echt middeleeuws meer en al evenmin renaissance. Het is een klein Toscaans juweeltje.
Hoe bereik ik Pienza
Pienza is op 12 km afstand gelegen van Montepulciano. Het plaatsje kun je bereiken met de auto. Buiten het centrum parkeren is de beste optie. Bijvoorbeeld in de Via della Madonnina kun je gratis parkeren. Parallel aan deze straat is een panoramisch wandelpad naar het centrum.
Er gaan overigens ook bussen van Montepulciano naar Pienza en vica versa. Voor meer informatie: Tiemme SpA.
Val d’Orcia
Er woont een handjevol mensen. In de hoofdstraat Corso Rossellino vind je veel (kaas)winkeltjes, terrasjes en historische gebouwen.
Een aantal mooie bezienswaardigheden zijn o.a. de kathedraal, het gemeentehuis en de Palazzo Piccolomini (Pauselijke paleis).
Kaasboerderij in Pienza
Pecorino kaas wordt gemaakt in Pienza. Het is één lekkerste Italiaanse kazen gemaakt van schapenmelk. Je hebt verschillende soorten Toscaanse pecorino kazen: stagionato (gerijpt); semi-stagionato (licht gerijpt) en fresco (jong).
Persoonlijk ken ik Fattoria Pianporcino. Deze kaasboerderij in Pienza produceert de lekkerste schapenkazen. De eigenaar Giuseppe Bussu is uiterst sympathiek (op de foto rechts).
Deze foto is gemaakt voor de Coronavirus.
Fattori Pianporcino
Voor een bezoek aan deze fattoria is reserveren verplicht. Zeker met de nieuwe maatregelen die er nu zijn.
Culinaire liefhebbers kunnen hun hart ophalen. In het centrum is een overvloed aan lekkere locale wijnen (Vino Nobile di Montepulciano en Brunello di Montalcino), Toscaanse pasta’s “i pici”, antipasti en pecorino kazen.
Er zijn tal van restaurants en wijnbars voor een goed glas wijn en lekker eten.
Pienza is ook een romantisch plaatsje met straten als Via dell”Amore en Via del Bacio.
Pienza
Pienza
Fietsen in Toscane
In plaats van in de auto te stappen, kun je ook de fiets nemen naar Pienza.
Fietsen in Toscane
Er zijn prachtige fietsroutes in de omgeving van Montepulciano en Pienza.
Val d’Orcia
Val d’Orcia
Voor een onvergetelijke fietstocht kun je (FAT) e-bikes en mountainbikes huren bij ByeBike en Urban Bikery in Montepulciano.
Urban Bikery
De onverharde wegen en geasfalteerde wegen zijn netjes bijgehouden. Je kunt hier fietstochten maken met de hele familie.
Het is een prachtig gebied en een absolute aanrader!
In de maand augustus zijn de steden in Italië een beetje uitgestorven, de meeste Italianen zijn aan het strand te vinden of in de bergen om verkoeling op te zoeken.
Afgelopen vrijdag 10 augustus was de nacht van de vallende sterren: “La notte di San Lorenzo”. De blikken van veel mensen zijn op de hemel gericht om een wens te doen bij elk vallende ster. Er wordt dan getoost in de hoop dat de wens in vervulling gaat.
Op veel plaatsen in Italië wordt San Lorenzo feest gevierd samen met het wijnfeest ‘Calici di Stelle’. Er zijn dan vaak proeverijen, dansvoorstellingen en muziek.
Net als vorig jaar heb ik op La notte di San Lorenzo wijn geschonken als sommelier bij het grote wijnevenement Calici di Stelle in Montepulciano.
Piazza Grande
Op de Piazza Grande wordt jaarlijks een groot feest georganiseerd waar mensen gezamenlijk komen wijnproeven en luisteren naar optredens van bands.
Alle sommeliers moesten officieel gekleed zijn in tenue. Ik had een wit overhemd aan, een zwarte broek met zwarte schoenen, een papillon en een zwart FISAR schort.
Helaas is bij mij het schort vaak te groot als ik in dienst ben als sommelier. Het lijkt dan net alsof ik “hobbezak” om heb tot aan de grond.
Gelukkig komt dit (nog) niet vaak voor, want anders had ik gelijk een schort op maat laten maken.
Piazza Grande Montepulciano
Op de lange beklede tafels stond een grote selectie van verschillende Vino Nobile wijnen en Rosso di Montepulciano wijnen. Allemaal locale wijnen uit Montepulciano Toscane.
In het begin van de avond is het vaak nog redelijk rustig. Dan komt het publiek dat serieus wijn proeft, en regelmatig notities maakt van de wijn.
Later op de avond, zodra de meeste Italianen klaar zijn met werken of eten, komen ze massaal naar de Piazza Grande om wellicht nog een paar extra glaasjes wijn te drinken. Sommigen wagen zelfs een dansje op de vloer.
Op zo’n avond gaan er veel wijnflessen doorheen. De sfeer bij dit wijnfeest is zo optimaal gezellig op de Piazza Grande, dat het bijna geen optie is om al voor middennacht naar huis te gaan!
Ten westen van het Trasimeense meer, in Castiglione del Lago liggen de wijngaarden van Poggio Bertaio. Deze wijngaard van 18 ha is sinds 1972 in bezit van de familie Ciufoli.
In de beginjaren werd de wijngaard geplant puur en alleen uit liefhebberij. De druiven werden verkocht aan diverse wijncoöperaties.
Wijngaarden van Poggio Bertaio
Vandaag de dag is Poggio Bertaio een professioneel wijnbedrijf. Na zijn studie oenologie besloot Fabrizio Ciufoli zijn kennis in dienst te stellen aan het familie bedrijf waardoor de wijnen ook buiten Umbrië beschikbaar werden.
Oenoloog Fabrizio
Fabrizio is een expert, zoals velen over hem hier zeggen: “goede wijn maken zit in zijn genen”. Daarnaast is Fabrizio ook oenoloog voor verschillende wijnhuizen in Montepulciano en in Montalcino.
Wijnproeven bij Poggio Bertaio
Druivensoorten
Op het wijngoed van Poggio Bertaio groeien de Sangiovese-druiven. Een belangrijke druifsoort in zowel Toscane als in Umbrië. Daarbij zijn ook Cabernet-Sauvignon en Merlot aangeplant.
Sangiovese IGP Umbria
Een ander geschikt wijnbouwgebied voor de witte Grechetto is in Magione. Poggio Bertaio haalt daar de witte druiven vandaan voor hun befaamde wijn Umbria Grechetto.
Wijnen van Poggio Bertaio
Wijnkelder
Wijnkelder
De wijnen van Poggio Bertaio
Bij de wijnoogst worden alle druiven met de hand geplukt. Naast de rode wijnen die Poggio Bertaio produceert, zijn ook de Vermentino en de Rosé van uitzonderlijke kwaliteit. Elke wijn heeft zijn karakter, en ieder familielid heeft zijn “eigen” wijn. Zo staat achter op de etiketten van elke fles wijn de geboortedata vermeld van de betreffende familielid.
Vandaag de dag produceert Fabrizio samen met zijn zoon Fabio de wijnen. Fabio is jong, en oenoloog. Ze bewerken het land met respect. Zoals Fabrizio en Fabio wijn maken is zoals de familietraditie dat voorschrijft.
Ze beleven veel passie en plezier aan het maken van wijn. Dat vind je terug bij het proeven!
Het consortium* Vino Nobile di Montepulciano heeft de afgelopen weken elke woensdag verscheidene lezingen gehouden over de “hoogwaardige” wijn Vino Nobile di Montepulciano DOCG.
Presentatie wijn Vino Nobile
“Il Vino Nobile raccontato da..” was een mooi initiatief van het consortium om de locale wijnen en de omgeving beter te leren kennen.
De entree was gratis en voor iedereen.
Pierluigi Gorgoni
Gisteren, 6 juni 2018, was een speciale gast uit Parma overgekomen. Wijnschrijver, journalist en storyteller Pierluigi Gorgoni.
Pierluigi vertelde ons uitgebreid over het “terroir”, en de verschillende bodemsoorten rondom het plaatsje Montepulciano.
De hoogteverschillen, micro-klimaten, en diverse karakters van de druif Sangiovese kwamen aan bod.
Pierluigi Gorgoni
Pierluigi is liefhebber van Vino Nobile di Montepulciano. Dat kon je wel merken uit zijn enthousiaste en interessante verhalen over deze “edele” wijn.
Wijnhuizen Montepulciano
Tijdens de lezing proefden we zeven soorten Vino Nobile:
Cantina Dei Vino Nobile di Montepulciano jaargang 2014
Salchetto Vino Nobile di Montepulciano jaargang 2014
Poliziano Vino Nobile di Montepulciano jaargang 2014
Le Bertille Vino Nobile di Montepulciano jaargang 2013
Boscarelli Vino Nobile di Montepulciano Riserva jaargang 2013
Contucci Vino Nobile di Montepulciano jaargang 2012
Tenuta di Graciano della Seta jaargang 2012
Wijnproeven Vino Nobile wijnen
Bij het proeven van de verschillende Vino Nobile wijnen rook ik, en proefde ik duidelijke verschillen tussen de wijnen.
Wijnhuizen Montepulciano
Bijeenkomsten Consortium
Een hele interessante, en goede lezing om meer te weten te komen over deze mooie wijnen. Het is natuurlijk een kwestie van veel proeven en trainen. Maar vooralsnog begin ik er steeds meer wegwijs in te vinden, en dat is leuk.
Volgende week is weer een nieuwe bijeenkomst over wijn,- spijscombinaties. Daarbij komen een tweetal wijnproducenten om uitleg te geven over hun wijnen en wat goed te combineren is met Vino Nobile di Montepulciano.
*Een consortium is een overkoepelende belangenvereniging van wijnproducenten.
Afgelopen vrijdag hadden wij gasten uit Amsterdam op bezoek. Zij waren speciaal naar Montepulciano gekomen om de locale wijnen, en de traditionele Toscaanse keuken te proeven.
Dion en Wendy zijn liefhebbers van goede wijnen. En dus ook van Vino Nobile di Montepulciano.
Na een bezoek aan de wijngaarden van Tenuta Poggio alla Sala zijn we richting Montepulciano gereden voor de traditionele lunch in osteria Cantina Gattavecchi.
Luca Gattavecchi was onze gastheer. Hij bezorgde ons een onvergetelijke lunch met heerlijke wijnen en typische gerechten uit de streek.
Voorgerecht
Diverse crostini met kippenlever-paté, champignons en tomaten. Ribollita (typisch Toscaans gerecht met groenten).
Primo piatto:
Homemade pasta “i pici” met eenden-ragù, tomaten,- en everzwijnsaus.
Secondo piatto:
Biefstuk uitgeserveerd met olijfolie, verse pepers en rozemarijn.
Dessert:
Vin Santo met huisgemaakte cantucci.
Wijnen:
Vernaccia di San Gimignano, Vino Nobile di Montepulciano Gattavecchi 2015, Parceto Poggio alla Sala 2013, en Vino Nobile di Montepulciano Riserva 2008 Gattavecchi.
FISAR staat voor Federazione Italiana Sommelier Albergatori Ristoratori. Fisar is een wijninstituut in Italië waar je 3x examen moet afleggen voordat je officieel sommelier bent.
Vorig jaar had ik mijn 1e certificaat behaald, en dit jaar mijn 2e certificaat!
FISAR sommelier
In het eerste jaar leerden we hoe wijn gemaakt wordt, en startten we met de basis voor het technisch proeven van wijn.
Wijngaarden
In het tweede jaar hebben we alle Italiaanse DOCG wijnen, en de belangrijkste DOC wijnen moeten leren. De rest van de hoofdstukken ging over andere Europese wijnen en wijnen uit de nieuwe wereld.
Tijdens de cursussen kregen we natuurlijk ook de bijpassende wijnen te proeven, zoals Spaanse,- Franse,- en Zuid Afrikaanse wijnen.
De wereld van wijn is heel divers en oneindig. Maar uiteraard gaat het natuurlijk altijd om smaak. Ieder heeft zijn voorkeur. Ik persoonlijk ben een liefhebber van de Sangiovese druif.
Sangiovese druif
De Sangiovese is een krachtige wijn, en heeft een pure stijl waar ik van hou. Hij wordt ook wel de “vader” van alle grote Toscaanse wijnen genoemd.
Sangiovese wijn
Bij de uitreiking van de certificaten was een delegatie van FISAR aanwezig. Waar onder andere Luca en Emiliano die ons begeleiden bij de opleiding.
In september, oktober starten we met niveau 3. Dat is het laatste en praktijkgerichte gedeelte van de sommelier opleiding waarin we wijnkaarten, en wijn-spijs combinaties behandelen.
